Różnorodność organizmów

 

 

 

 

 

Spotkanie 1. Klasyfikacja organizmów

Czy rekin i delfin są kuzynami? Co wspólnego ma motyl i nietoperz? W czasie spotkania odpowiemy sobie na te i wiele innych pytań. Cofniemy się w przeszłość aż do XVIII w., aby wraz z Linneuszem przyjrzeć się organizmom i pierwszemu systemowi ich klasyfikacji. Prześledzimy, jakie na przestrzeni lat, zaszły zmiany w dziedzinie biologii zwanej systematyką. Poznamy zasady systemu klasyfikacji biologicznej, taksonomii. Porozmawiamy o podstawowej jednostce klasyfikacji, czyli  gatunku. Wykorzystując modele i żywe okazy, przedstawimy charakterystyczne cechy pozwalające przyporządkować organizm do jednego z pięciu królestw. Używając kluczy do oznaczania roślin oraz niezbędnych narzędzi, rozpoznamy organizmy z najbliższego otoczenia.

 

 

 

 

 

Spotkanie 2. Wirusy

Czy wirusy to organizmy? Skąd pochodzą te przedziwne cząstki? Czy wirusy mogą być dobre? Scharakteryzujemy budowę wirusów na podstawie modelu wirusa grypy. Zastanawiamy się nad ich pochodzeniem oraz cechami, przemawiającymi za tym, że te cząstki zakaźne nie są jednak organizmami żywymi. Przedstawimy, jak namnażają, a nie rozmnażają się wirusy (na przykładzie bakteriofaga T4). Pokażemy oblicza wirusów na przykładzie grypy, HIV oraz scharakteryzujemy chorobę AIDS. Omówimy inne choroby wywoływane przez wirusy: ospę, odrę, różyczkę, świnkę, wirusowe zapalenie wątroby oraz ich profilaktykę. Zobrazujemy drogi rozprzestrzenianie się wirusów prowadzące do chorób roślin, zwierząt i ludzi.

 

 

 

 

 

Spotkanie 3. Bakterie

Bakterie to najmniejsze organizmy na Ziemi, a jednak o znacznej roli w przyrodzie. Cały ich świat mieści się w skali mikro. Z pomocą mikroskopu zbadamy cechy charakterystyczne bakterii. Poszukamy miejsc, gdzie można je znaleźć w naszym otoczeniu, na nas i w nas. Omówimy ich budowę, podstawowe kształty i formy morfologiczne. Przeanalizujemy czynności życiowe:  sposoby odżywiania się, oddychania i rozmnażania bakterii. Wspólnie zastanawiamy się nad znaczeniem bakterii w przyrodzie, dla człowieka: pozytywne i negatywne działanie bakterii oraz popularne choroby wywoływane przez bakterie – borelioza, tężec, salmonella, gruźlica i ich profilaktykę. Na koniec zastanawiamy się nad sposobami, jakie używają te mikroorganizmy do rozprzestrzeniania się.

 

 

 

 

 

Spotkanie 4. Protisty

Czym są protisty i co je wyróżnia? Dowiemy się, że większość z nich to mikroskopijne organizmy jedno- i wielokomórkowe o prostej budowie, które zamieszkują ziemię od 600 mln lat. Biolodzy mają z nimi nie lada problem, bowiem to bardzo różnorodna grupa. Prześledzimy zatem, budowę, czynności życiowe protistów, w jakich środowiskach żyją, czy można je spotkać w kałuży, jak się poruszają. Na chwilę zajrzymy na dno zbiorników wodnych w poszukiwaniu glonów. Zastanowimy się nad znaczeniem protistów dla środowiska, w szczególności nad chorobami i ich profilaktyką. Będziemy prowadzić obserwację eugleny, pantofelka oraz okrzemków.

 

 

 

 

 

Spotkanie 5. Grzyby i porosty.

Czy grzyby rosną tylko w lesie?  Czy wszystkie mają kapelusze? Co jedzą te organizmy? W czasie spotkania poznamy budowę i cechy umożliwiające zaklasyfikowanie organizmu do królestwa grzybów. Rozróżnimy je na jednokomórkowe i wielokomórkowe. Zapoznamy się ze sposobami odżywiania, oddychania i rozmnażania tych niezwykłych organizmów. Poznamy pospolite gatunki, te, które wysysają soki z roślin oraz te zabójczo niebezpieczne. Udowodnimy, że potrafią też pomagać i to nie tylko sobie, ale również innym roślinom. Wyjaśnimy, czym są porosty. Obejrzymy ich budowę obserwując materiały pokryte porostami. Dowiemy się, jaką ważną informację o czystości powietrza mogą nam przekazać. Wykonamy preparaty porostów, by następnie zbadamy je pod mikroskopem.

 

 

 

 

Spotkanie 6. W królestwie roślin

Rozpoczniemy od przyjrzenia się różnorodności świata roślinnego. Dokonamy podziału roślin i poszukamy cech wspólnych dla całego ich królestwa. Obejrzymy i scharakteryzujemy organy roślin: korzeń, łodygę i liście oraz ich modyfikacje, posługując się konkretnymi przykładami. Wyjaśniamy też, czym są słoje przyrostów rocznych na przykładzie lipy.