Kręgowce

 

 

 

 

 

Spotkanie 1. Świat kręgowców

Czy wyobrażamy sobie życie bez ukochanych pupili, jak pies i kot? Czym byłby ocean bez ryb i delfinów? Kto zasiedliłby przestworza, gdyby nie ptaki? W pierwszym spotkaniu kursu przybliżymy sobie te i inne zwierzęta z grupy kręgowców. Zajrzymy im pod skórę, szukając szkieletu wewnętrznego. Dokonamy ogólnej charakterystyki kręgowców oraz poznamy cechy według, których dzieli się tą grupę na gromady: ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki. Dzięki prawdziwym okazom, porównamy budowę serca, mózgu i szkieletu przedstawicieli poszczególnych gromad. Zapoznamy się z pojęciami stałocieplność i zmiennocieplność. Na koniec dowiemy się kim są bezczaszkowce i odpowiemy na pytanie, czy każdy kręgowiec to strunowiec?

 

 

 

 

 

Spotkanie 2. Ryby

Ichtiologia, czyli nauka o rybach, będzie tematem kolejnego spotkania. Dowiemy się, że ryby to zwierzęta wodne i wskażemy przystosowania w budowie zewnętrznej do życia w tym środowisku.  Poznamy rodziny ryb, od gatunków największych, jak rekin wielorybi, po najmniejsze – kilkucentymetrowe pandaki. Dostrzeżemy ciekawe narządy zmysłów tych podwodnych zwierząt. Zajrzymy do wnętrza ich organizmu, zastanawiając się, dlaczego ryba nie tonie, jak oddycha pod wodą bez maski tlenowej oraz czy jej szkielet zbudowany jest chrząstek, a może kości. Poświęcimy czas na zapoznanie się z rozmnażaniem i rozwojem ryb. Odkryjemy kilka ciekawych sposobów opieki nad potomstwem w wykonaniu ciernika, pyszczaka i pławikonika. Wielkie maskotki pomogą zrozumieć umaszczenie kryptyczne ryb, a prawdziwe łuski odkryją niejedną tajemnice. Na koniec zastanowimy się nad znaczeniem ryb w przyrodzie i dla człowieka.

 

 

 

 

 

Spotkanie 3. Płazy

Spotykane w ogródkach, na polach, w wilgotnych lasach i na wilgotnych łąkach, przemierzające niebezpieczną ulicę, aby dotrzeć do wód, zlewające się doskonale z otoczeniem. W czasie kolejnego spotkania poznamy płazy, ciekawą grupę zwierząt, żyjącą na pograniczu dwóch środowisk. Określimy przystosowania, jakie wykształciły te zmiennocieplne kręgowce, aby móc bytować w wodzie i na lądzie. Odpowiemy sobie na pytanie, czy żaba ma żebra. Zapoznamy się z budową wnętrza ich ciał, oglądając układ pokarmowy, oddechowy, krwionośny i nerwowy na modelu. Zgłębimy sposób rozmnażania i cykl rozwoju żaby, dzięki prawdziwym okazom. Dokonamy podziału gromady płazów na rzędy oraz zastanowimy się nad znaczeniem tych zwierząt dla środowiska.

 

 

 

 

 

Spotkanie 4. Przegląd ryb i płazów

Ryby są pełną różnorodnych kształtów i barw grupą zwierząt. Stały się inspiracją do rozwoju marynarki wodnej. Dla wielu ludzi stanowią ciekawą grupę do prowadzenia obserwacji. Płazy to mistrzowie kamuflażu. Na spotkaniu dokonamy porównania ryb i płazów, pod względem środowiska życia i budowy ich organizmów. Zrobimy przegląd gatunków żyjących w Polsce, najciekawszych oraz najpospolitszych, tych zagrożonych wyginięciem i chronionych. Przeniesiemy się również na inne kontynenty w poszukiwaniu przedstawicieli ryb i płazów, których nie można pominąć z powodu ich niezwykłego wyglądu lub przystosowania do życia. Zaglądniemy od najgłębszych zakamarków oceanu po wysokie korony drzew lasów równikowych, odkrywając mnogość trybów życia i zachowań, reprezentowanych przez różnobarwne ryby i płazy.

 

 

 

 

 

Spotkanie 5. Gady

Czy znasz potwora z Loch Ness? A może czytałeś/aś baśnie o przerażających smokach? Czy wiesz, że wszystkie te stwory to gady? W czasie kolejnego spotkania poznamy kręgowce, których całe życie przebiega na lądzie. Z bliska przyglądając się skórze krokodyla. Dzięki obserwacjom mikroskopowym zgłębimy budowę narządów wewnętrznych. Szczególnie skupimy się na ciekawych „nowościach” występujących u niektórych przedstawicieli gadów. Poznamy wiele przystosowań, które wykształciły te kręgowce, by móc rozwijać się i rozmnażać bez udziału wody. Podzielimy gromadę gadów na rzędy, poznając znaczenie każdego z nich. Porównamy budowę ciała i sposób oddychania występujące u płazów i gadów.

 

 

 

 

Spotkanie 6. Przegląd gadów

Spotkanie szóste poświęcimy na przegląd żyjących współcześnie gadów. Poznamy dziewięć gatunków tych lądowych kręgowców zamieszkujących tereny Polski. Odkryjemy groźne węże i jaszczurki żyjące w strefie tropikalnej. Zastanowimy się nad faktem obecności na Ziemi aligatora i krokodyla. Odpowiemy sobie na pytanie: kto ma mocniejszy uścisk szczęk. Zapukamy w skorupę żółwia. Cofniemy się do ery mezozoicznej, aby spotkać wielkie gady mezozoiczne. Dowiemy się, jak powstają skamieniałości i czym zajmują się paleontolodzy.

 

 

 

 

 

Spotkanie 7. Ptaki

Podczas kolejnego spotkania wzbijemy się w powietrze wraz z ptakami. Poznamy przystosowania w budowie zarówno zewnętrznej, jak i wewnętrznej, które umożliwiają tym kręgowcom lot. Szczególnie dokładnie opiszemy budowę ich płuc i jedyny w swoim rodzaju mechanizm wymiany gazowej. Zastanowimy się, co dla ptaków oznacza stałocieplność. Podzielimy tę gromadę na ptaki grzebieniowe i bezgrzebieniowe.  Dowiemy się, jak przebiega życie ptaków od narodzin po dorastanie oraz kim są zagniazdowniki. Stworzymy zestawienie podstawowych cech ptaków i gadów. Zastanowimy się, czy to możliwe, żeby przodkiem ptaka był dinozaur. Na koniec określimy znaczenie ptaków dla przyrody oraz człowieka.

 

 

 

 

 

Spotkanie 8. Przegląd ptaków

Będzie to niezwykle śpiewne i barwne spotkanie. Poznamy bowiem sztuczki i fortele skrzydlatego świata. Scharakteryzujemy pospolite ptaki Polski, a dzięki śpiewającym okazom, lepiej nauczymy się je rozpoznawać również po śpiewie. Obejrzymy nie jedno pióro skrzydlatych zwierząt. Poprzez proste eksperymenty, poznamy przystosowania ptaków do środowiska życia i sposobu odżywiania się. Zajrzymy do ich gniazda. Potrzymamy owoc ptasich uniesień – jajo. Podejmiemy z nimi niezwykłą jesienną migracje, odkrywając, kto odlatuje najdalej. Zrobimy przegląd najciekawszych gatunków ptaków, rozpoczynając od największego z nich – strusi, po najmniejsze kolibry.

 

 

 

 

 

Spotkanie 9. Ssaki

Czy ssak znosi jaja? Czy noga nietoperza, psa i człowieka czymś się różni? Co łączy delfina i konia? Pytania te mogą wydawać się niecodzienne. Kolejne spotkanie pomoże nam rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące najlepiej uorganizowanej grupy kręgowców – ssaków. Podzielimy tą gromadę na stekowce, torbacze i łożyskowce, poznając konkretnych przedstawicieli. Pomówimy o cechach charakterystycznych ssaków, jak picie mleka matki, czy ciało pokryte włosami. Porównamy budowę kończyn. Dowiemy się, że zwierzęta ta nie tylko panują na lądzie, ale opanowała także przestworza, wody i podziemia. W związku z tym poznamy przystosowania do życia w konkretnym środowisku. Zajrzymy do paszczy ssaka drapieżnego i przeżuwacza. Obejrzymy łożysko. Posłuchamy bicia czterokomorowego serca. Porównamy istotne cechy ssaków i gadów. Na koniec wyjaśnimy znaczenie tej ważnej grupy kręgowców w przyrodzie.

 

 

 

 

 

Spotkanie 10. Przegląd ssaków

Walenie, dziobaki, dromadery oraz orki, wszystkie ssaki są niezwykłe. Mimo wielu różnic, jak kształt, wielkość czy proporcje ciała, łączy je wyjątkowy sposób opieki nad potomstwem. Przyjrzymy się ciekawym przedstawicielom tej grupy zwierząt, którzy zamieszkują tereny naszego kraju. Poznamy wielkie żubry i malutkie ryjówki. Dzięki mapie świata dokonamy zoogeograficznego podziału świata. Przeniesiemy się w głębimy oceanu, aby spożyć krylowy posiłek z płetwalem błękitnym. Wylądujemy w Afryce, by wśród drzew i bagien spotkać małpy człekokształtne. Słonie nie będą mieć przed nami tajemnic. Zajrzymy do dziupli i na strych, gdzie kryjówki ma gacek. Wszystkie informacje zdobędziemy w ciekawy i niedający się zapomnieć sposób.