Człowiek – Genetyka

 

 

 

 

Spotkanie 1. Kwasy nukleinowe. Geny.

Rozpoczniemy od omówienia obszarów zainteresowania genetyki – dziedziny badającej dziedziczność i zmienność organizmów. Dowiemy się, że nośnikiem informacji genetycznej jest kwas deoksyrybonukleinowy. Przedstawimy i przeanalizujemy strukturę oraz rolę DNA. Poznamy znaczenie procesu replikacji dla organizmów i życia na Ziemi. Zastanowimy się nad sposobem upakowania 2 metrowego DNA w jądrze komórki. Chwilę poświęcimy na zapoznanie się z RNA, cząsteczką pomagającą w syntezie białek. Odkryjemy związek między DNA a genem oraz przepis na białko.  Wyjaśnimy, czym jest kod genetyczny i nauczymy się go odczytywać.

 

 

 

 

Spotkanie 2. Podziały komórkowe

Wszystkie komórki powstały na drodze podziałów, czyli z jednej komórki macierzystej zaistniały komórki potomne. W czasie spotkania omówimy dwa procesy: mitozę i mejozę. Dowiemy się, jakie są fazy obu podziałów oraz co to są komórki haploidalne i diploidalne. Wyjaśnimy, jak zmienia się liczba chromosomów podczas podziałów komórkowych. Dokonamy porównania mitozy i mejozy. Przedstawiamy znaczenie biologiczne tych procesów.

 

 

 

 

Spotkanie 3. Podstawy dziedziczności

W czasie spotkania omówimy podstawowe reguły dziedziczenia genów. Poznamy szereg pojęć związanych z genami i dziedziczeniem. Zastanowimy się nad tym, które cechy są dziedziczne, a które do takich nie należą. Przeanalizujemy ścieżkę rozumowania Grzegorza Mendla, zwanego ojcem genetyki. Wraz z nim odkryjemy prawa dziedziczenia na podstawie eksperymentu z grochem zwyczajnym. Wyjaśnimy, czym są krzyżówki genetyczne oraz jak na ich podstawie rozpoznać prawdopodobieństwo, że dana cecha ujawni się w potomstwie.

 

 

 

 

Spotkanie 4. Genetyka człowieka

Poznamy prawa, jakimi rządzi się dziedziczność u ludzi. Odkryjemy sekrety kariotypu człowiek. Znajdziemy przykłady cech, którymi ludzie mogą różnić się między sobą. Dowiemy się, które cechy są dominujące, a które recesywne. Opiszemy genetyczne uwarunkowania płci. Omówimy dziedziczenie grup krwi i czynnika Rh. Poznamy rodowód królowej Wiktorii, jako pierwszej znanej nosicielki hemofilii i doskonały przykład dziedziczenia cech sprzężonych z płcią. Poznamy inne cechy sprzężone z płcią i te z nią związane. Rozważymy również  wpływ środowiska na nasze cechy.

 

 

 

 

Spotkanie 5. Mutacje i choroby genetyczne

Niekiedy może dochodzić do zmian w informacji genetycznej. O skutkach takich błędów będzie mowa na ostatnim spotkaniu. Wyjaśnimy sobie, czym są mutacje i jak do nich dochodzi. Poznamy szereg czynników, które mogą być mutagenne. Pokażemy również pewne mechanizmy naprawcze DNA. Scharakteryzujemy wybrane choroby genetyczne oraz sposób ich dziedziczenia. Dowiemy się, że nowotwory powstają, jako skutek niekontrolowanych podziałów komórkowych. Odkryjemy te czynniki, które sprzyjają ich rozwojowi. Na koniec omówimy narzędzia współczesnych genetyków i możliwość ich wykorzystania w nauce.