Bogactwo natury na zdrowie

Dni stają się coraz dłuższe i cieplejsze. Jest to zachęta do spędzania większej ilości czasu na świeżym powietrzu. I choć czerwiec w tym roku jest pochmurny i deszczowo – burzowy, chyba już każdy czuje oddech lata. Zapraszamy na wpis o tym czasie w roku, kiedy łąki prezentują bogactwo kolorów i darów natury. Zgodnie z przysłowiem: czerwiec daje dni gorące, kosa brzęczy już na łące.

Dawniej nie każdy mógł skorzystać z porady lekarza. Ludzie cierpiący na różne schorzenia sięgali po naturalne środki lecznicze m.in. zioła. Bliskość tych form leczenia, skutkowała powszechnością stosowania. Dzięki ciekawym opowieściom naszych babć możliwe było przekazanie tej wiedzy młodszym pokoleniom. Kiedyś nie miano świadomości o sposobie działania, czy zawartych w ziołach substancjach, mających zbawienny wpływ na organizm. Dziś dzięki rozwojowi fitoterapii mamy naukowo przebadane i sprawdzone na drodze badań leki wykorzystujące zioła. Poniżej kilka zdań o powszechnych ziołach rosnące wokół nas, a mające bogactwo minerałów i związków chemicznych dla naszego organizmu.

 

 

 

 

 

 

Rozpocznijmy od pełnego rozpuszczalnej w wodzie krzemionki i kwasów organicznych skrzypu polnego Equisetum arvense. Ta obecna w całej Europie roślina, nawiasem mówiąc uważana za chwast, jest surowcem działającym na przemianę materii. Dzięki obecności wspomnianej wcześniej krzemionki wpływa na stan naczyń krwionośnych, skóry, włosów i paznokci. W aptece często w możemy ją spotkać w preparatach poprawiających kondycję tych wytworów skóry. Skrzyp zwiększa wydalanie moczu. Co ciekawe roślina to rozmnaża się za pomocą zarodników powstających wczesną wiosną w pędzie zarodnionośnym.  Po wydaniu tychże zarodników pęd ginie, a na jego miejsce powstaje zielone kłącze płonne w kształcie choinki. Pędy po zgnieceniu wydają charakterystyczne skrzypienie, którego winowajcą jest wspomniana wcześniej krzemionka.

 

 

 

 

Kolejny chwast, który ma wiele dobra w sobie to pokrzywa zwyczajna Urtica dioica. To pochodząca z rodziny pokrzywowatych roślina występuje niemal na całej kuli ziemskiej. Należy do bylin i może dorastać nawet do 1 m wysokości. Pokrzywa na czterokanciastą łodygę i wyrastające z niej jajowate, ostro zakończone liście. Zarówno łodyga, jak i liście są pokryte włoskami parzącymi, które zabezpieczają ją przez żarłocznymi owadami. Mechanizm działania takiego włoska jest niezwykle ciekawy: gdy zostanie dotknięty włosek główka się odłamuje, wtedy koniec szyjki włoska wbija się w ciało, a parzący sok (zawierający kwas mrówkowy) trafia pod skórę. Warto zatem się poparzyć, bo liście pełne są dobroczynnych związków: kwasów organicznych, witamin (głównie K, C, B2 i B5), karotenoidów, flawonoidów, chlorofilu. Od wieków stosowano pokrzywę głównie do tamowania krwotoków i jako lek wzmacniający organizm. Ale jej działanie jest znacznie szersze, działa bowiem moczopędnie, na zwiększenie wydzielania soku żołądkowego, na poziom hemoglobiny. Bogata w witaminy i sole mineralne pokrzywa działa pozytywnie na kondycję organizmu. Sok z liści pokrzywy działa bakteriobójczo i ułatwia gojenie się ran. Niezwykła ta nasza pospolita przydrożna bylina.

 

 

 

 

 

Rumianek pospolity Matricaria chamomilla należąca do rodziny złożonych jest rośliną leczniczą. Jest to jednoroczna pospolita roślina strefy umiarkowanej. Posiada pięknie zdobiące pola kwiatostany – koszyczki, które to kryją w sobie wiele cennych związków. Olejek i sole mineralne ukryte w biało –żółtych kwiatach są bardzo wartościowe. Dzięki temu rumianek ma wielostronne działanie, a mianowicie działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, pobudza wydzielanie soku żołądkowego, reguluje fermentację jelitową i ma cenne działanie bakteriostatyczne. Zewnętrznie stosowany w zapaleniach skóry oraz błon śluzowych, alergiach, bólach zęba, czy gardła. Szerokie działanie rumianku sprawiło, ze znalazł swoje miejsce we współczesnej medycynie.

 

 

 

 

Teraz sięgnijmy pomiędzy liście wysokiego drzewa lipy. Oba występujące w Polsce gatunki Lipa drobnolistna Tilia cordata i szerokolistna Tilia platyphyllos mają cenne kwiatostany o właściwościach leczniczych. Kwiaty działają głównie napotnie i uspokajająco, znajdując zastosowanie w stanach gorączkowych, przy anginie, grypie i zapaleniu gardła. Ten bogaty surowiec zawiera flawonoidy, olejek, kwasy organiczne oraz fitosterol. Lipa wchodzi też w skład mieszanek ziołowych uspokajających i regulujących trawienie. Zewnętrznie stosuje się przy nadmiernym wypadaniu włosów do ich mycia.

 

 

 

 

 

Nazywana królową wśród porzeczek – porzeczka czarna Ribes nigrum ma bogactwo składników odżywczych. Rośnie w postaci krzewu, kwitnie w kwietniu, a owoce pojawiają się w lipcu. Owoce czarnej porzeczki, po róży, są najbogatszym u nas źródłem witaminy C. Ale zawierają również witaminę P, prowitaminę A, witaminę E, H, K oraz niewielkie ilości witamin z grupy B. Wśród składników mineralnych znajdziemy fosfor, magnez, wapń, żelazo, potas, siarkę, bor i cynk. Jednak w fitoterapii głównie używa się liści porzeczki czarnej. Przygotowany z nich wyciąg jest moczopędny, poprawia krążenie, usuwa obrzęki, hamuje rozwój drobnoustrojów oraz działa przeciwzapalnie na przewód pokarmowy i wspomaga wydzielanie soku żołądkowego, trzustkowego. Zewnętrznie stosowana w do płukania jamy ustanej i gardła oraz jako okłady skórne w zapaleniach.

Nie każdy musi być zapalonym zielarzem. Nie chodzi o zrywanie, suszenie i parzenie, choć oczywiście to tylko na korzyść dla naszego zdrowia. Chodzi o świadomość, że bogactwo naturalne rośnie na przydrożach, łąkach i polach. Chodzi o to by docenić i może uśmiechnąć się następnym razem na widok pokrzywy. Chodzi o to, by doceniać, szanować i nie niszczyć, wiedząc, że dla kogoś to może być cenne lekarstwo.

Bibliografia:
Gumowska I. (1983). Owoce z lasów i pól. Wydawnictwo Warta.
Suchorska K., Węglarz Z. (1988). Zioła w apteczce domowej. Wydawnictwo „Alfa”.